HOOFDLETTERS

In dit bericht: een voorproefje van Ghana in de warme wachtruimte van de ambassade; en de aankondiging van een TV-uitzending over mijn onderzoek morgen!

Dinsdagochtend, een week voor vertrek. Na een slaperige treinreis kom ik aan in de sjieke Laan Copes van Cattenburch. Nummer 70 is de Ghanese ambassade, een mooi koloniaal pand. Een norse man geeft me een nummertje en een formulier en wijst me woordeloos de wachtkamer. Lelijke roodleren bankstellen, CNN op een luide televisie. Wat is het hier warm! Zeker een soort voorbereiding op de tropische hitte van Ghana. Ik leen een pen van een vriendelijke buurman. Hij heeft nummertje 52, ik 53. Neuriend vul ik mijn formulieren in. Vervaldatum paspoort, adres in Ghana, hoeveel geld neemt u mee. Ik heb dit vaker gedaan. Ik herken zelfs de man die hier de loopjongen is. Hij heeft een soort permanente frons op zijn gezicht.

Als ik voorover buk om mijn pasfotootjes op de formulieren te lijmen —Prittstift met touwtje aan de tafel bevestigd— kijkt Frons mee over mijn schouder, een beetje dreigend, of misschien is het gewoon zijn neutrale uitdrukking. Ik lach hem vriendelijk toe en kom overeind. Hij neemt me het formulier uit handen en blaft in hoofdletters, “Please read the INSTRUCTIONS! It says FILL OUT IN CAPITALS! These are not CAPITALS!” Hij maakt het typisch Ghanese smakgeluid van afkeuring, schudt zijn hoofd, kijkt me aan. “Why don’t you read? The are instructions are CLEAR! CAPITALS! BLOCK LETTERS! BIG LETTERS!”

Ik kijk schuldbewust en probeer de nieuwsgierige blikken van mijn medewachtenden te negeren. Drama! Hoe gaat dit aflopen! Ik voel het ze denken. Het veiligst is om een beetje langzaam van begrip te zijn. Zei hij niet blokletters? Mijn handschrift is toch wel blokletter-achtig? Nee het staat echt bovenaan het formulier, in hoofdletters nog wel. Zal ik dan maar een nieuw… ik draai me naar de deur toe. Stop. Met een theatraal gebaar houdt hij me tegen en laat me op luide toon weten dat deze formulieren VERY EXPENSIVE zijn. Ik knik meermaals. Very expensive, jajajaja.

Hij richt zich tot de klas en herhaalt zijn boodschap. Ik ben het slechte voorbeeld. Ik zie iedereen gedwee naar zijn blaadje kijken. Verdorie zeg, mijn buurman MARTENS heeft het gewoon goed gedaan, en mevrouw VAN GEEL achter hem ook. Achterin houdt een meisje schuldbewust haar formulier omhoog, maar Frons negeert het. Het punt is gemaakt, de verhoudingen zijn duidelijk, je bent nergens zeker van behalve dat Frons hier de touwtjes in handen heeft. Ik laat me langzaam zakken. Zweethandjes op de leren bank. Ergens in mij mort iets over typografisch onderzoek dat uitwijst dat hoofdletters moeilijker te lezen zijn (Phillips 1979) maar ik realiseer me de overweldigende futiliteit van die gedachte, nee van alle gedachten in deze situatie. Frons morrelt aan de TV en zet een promofilmpje over Ghana op. Ghana, land of opportunities. Palmbomen wuiven in de wind, gezichten lachen ons toe. Mooi land, dat wel. Frons kijkt er ook een tijdje goedkeurend naar en verdwijnt dan naar Kamer 2.

Het Ghanafilmpje is na een kwartier afgelopen. Na nog een kwartier naar een blauw Philipslogo gestaard te hebben durft één van de bezoekers de TV weer op CNN te zetten. Prompt —is het toeval?— komt Frons binnen en stopt een ander DVDtje in de speler. Welcome to a Land of Sunshine, a nation with the reputation of the friendliest in Africa. Terwijl de TV ons overspoelt met nog meer wuivende palmbomen, bergen met bossen en rivieren met rino’s pikt Frons alle Ghanezen één voor één uit de wachtruimte. Achter mij buigt mevrouw van Geel zich over naar haar buurvrouw en fluistert wat. De buurvrouw kijkt om zich heen zegt, “Ik heb geen idee… dat nummerding staat nog geeneens aan.” Dat nummerding gaat inderdaad pas aan als er alleen nog maar Nederlanders over zijn, een dik uur alweer na het college over hoofdletters.

Maar dan gaat het snel. Nummer 51 komt op, is er niet. Misschien dat meisje dat net is gaan pinnen toen Frons te kennen gaf dat ONLY CASH geaccepteerd wordt. Dan volgt vriendelijke buurman nummer 52, en 53 kort na daarna. Als ik Kamer 2 binnenga zit daar nummer 52 te zweten tegenover een mevrouw; ikzelf moet plaatsnemen tegenover Frons. De mevrouw die mijn buurman’s formulier behandelt heeft ernstige twijfels over de kwaliteit van zijn pasfotos. Hij heeft ze zelf gemaakt en uitgeprint op een kleurenprinter. Mevrouw trekt aan het papier. Het is niet sterk, zegt ze. Ze kijkt naar Frons. Die zucht, trekt zijn wenkbrauwen op en zegt, “It is not acceptable.” Mijn buurman krijgt een zenuwtrekje bij zijn wang en probeert te zeggen dat hem verteld is dat het zo goed zou zijn. “What?” zegt de mevrouw, maar aan zijn herhaling wordt niet eens aandacht geschonken. Het was ook geen verzoek om herhaling, meer een teken om aan te geven dat het beter zou zijn voor alle partijen als nummer 52 zijn tong in het geheel niet zou roeren. Een klein beetje gebroken druipt hij af om pasfoto’s in de stad te gaan maken.

Frons ondertussen heeft mijn spullen bestudeerd en zowaar goed bevonden. Ik hoor niet eens iets terug over de hoofdletters en ik zeg er natuurlijk ook niets over, ben wel wijzer. Ik betaal rap en neem het bonnetje in ontvangst. In hoofdletters. Twee uur later mag ik terugkomen om mijn paspoort met visum op te halen. De norse nummertjesman heeft nu een onverklaarbaar brede glimlach op zijn gezicht en vraagt Frons om het paspoort van DI-nge-ma-nse. De wachtruimte is helemaal leeg en na een minuut krijg ik mijn identiteit terug.

VISUM!

Buiten blader ik snel door mijn paspoort. Ik heb nu een visum voor drie maanden, afgegeven in THE HAGUE door meneer OBENG, a.k.a. Frons, a.k.a. Ambassadeur van de Hoofdletter.

Futiele literatuurverwijzing

  1. Phillips, R.J. “Why is lower case better? Some data from a search task.” Applied Ergonomics 10, no. 4 (1979): 211-214.

Daar gaan we weer!

Dit bericht luidt een nieuwe Ghanareis in. Vanaf 30 januari tot 1 maart ben ik weer in Kawu voor onderzoek. Ik zie er naar uit om iedereen weer te ontmoeten, mooie nieuwe gegevens te verzamelen, en mijn grip op de taal te verbeteren.

Op de valreep is er ook nog eens een televisieuitzending over mijn onderzoek! Ik ben geïnterviewd voor het wetenschapsprogramma Labyrint van de VPRO, samen met mijn collega Asifa Majid. De aflevering gaat over taal, ons onderzoek naar taal en perceptie, en het belang van taaldiversiteit. In de uitzending zie je me naar Schiphol vertrekken; niet gek gezien mijn vertrek volgende week maar na afloop vind je me gewoon in een napraatsessie waar je via chat en twitter vragen kunt stellen. Komt dat zien!

Datum Woensdag 25 januari
Tijd 20:55–21:30 (gevolgd door online napraatsessie)
Zender Nederland 2 (Labyrint, VPRO)

Zie ook:

Dit bericht is geplaatst in Voorjaar 2012 met de tags , . Bookmark de permalink.

5 reacties op HOOFDLETTERS

  1. Hilly schreef:

    HOI MARK,

    IK HEB GENOTEN VAN JE HOOFDLETTERVERHAAL. JE ROEPT EEN HEEL BEKENDE WERELD VOOR ME OP EN IK RUIK ALS HET WARE AFRIKA, HOOR DE GELUIDEN IN ZO’N GEBOUW EN ZIE MENEER FRONS VOOR ME. WAT KUN JE VAN DIE MENSEN HOUDEN HÈ?!
    EEN GOEDE REIS!!!

    GROET, HILLY

  2. Esther schreef:

    Hoi Mark,

    Leuk je weer eens te zien al is het dan op TV. Het was een leuk programma! En weer naar Afrika, ga je alleen of gaat Gijske ook mee? Wat voor onderzoek ga je deze keer doen? Weer verder met de ideofonen of ga je ook andere dingen onderzoeken?
    We begrepen dat jullie verhuisd zijn in Nijmegen. Ben benieuwd waar jullie zijn neergestreken, zou je je nieuwe adres een keer willen mailen?
    Veel plezier met je nieuwe reis! Leuk dat je weer terug gaat naar het dorp, volgens mij dacht je de vorige keer dat het de laatste reis daarheen zou zijn. Toch leuk dat het werk weer verder gaat en je je contacten weer ziet. Veel succes!

    Esther & Pieter

  3. Jochem schreef:

    Wat een boeiende uitzending. Goede reis toegewenst!

  4. Beatrijs schreef:

    hahahaha, wat een briljant verhaal weer!

    Goede reis!!

    Beatrijs

  5. Suzan schreef:

    Ik heb weer hartelijk gelachen en verheug mij op je verdere blogs…

Reageren?

Je e-mail adres zal niet gepubliceerd worden Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *